Search

Updated: Sep 11, 2018

Yndi mae o’n swnio yn rhyfadd, a fwya' dwi’n sbio arna fo 'dio ddim yn neud sens. Cost Anxiety. Be dwi’n feddwl ydi mewn ffordd ydi be ma anxiety yn gostio i fi. Neu ella fwy syml, be dwi ‘di golli oherwydd yr anxiety neu be mae o wedi ei ddwyn gena i.

I fi yn bersonnol ma’r anxiety wedi costio lot, neu wedi effeithio ar fy mywyd i mwy na neshi ella erioed sylwi o’r blaen. Pan dwi meddwl nol dros y blynyddoedd hydnoed i pan oni yn ysgol gynradd odd yr anxiety ma yna, yn gysgod. Mae o 'di bod yna erioed, ond nes i fi gyrraedd “rock bottom” a phobl arall yn dechra' sylwi, nath o erioed fod yn fwy na dim ond yr “ofn” ma, o bob dim. Dim jesd ofn fel ofn fod hi am fwrw glaw pan tidi fake tanio dy goesa’n barod i wisgo sgert newydd, neu ofn fod dy hoff dîm am golli mewn gêm. Ofn sy'n cymryd drosodd pob rhan o dy gorff. Mae o’n cymryd drosodd dy gorff, y ffordd ti’n anadlu, BOB DIM.

Un atgof sy’n gry’ yn fy meddwl ers ysgol uwchradd ydi cerdded rhyd y coridors yn nol a ‘mlaen, yn gwasgu fy ffeil tecstiliau yn dynn nes ‘odd hoel ochr y ffeil wedi ymblannu'n goch yn fy llawr, do’ ni ddim yn bwriadu mynd i nunlla. Jysd cerdded nol a ‘mlaen nol a mlaen a methu anadlu'n iawn a'n llygaid yn fawr fel gwdihw. Nath huna ddigwydd reit aml am chydig fisoedd. Mae o’n dal i ddigwydd heddiw. Dwi’n cofio dreifio i Fangor i fynd i ddarlith, erbyn cyrraedd y maes parcio a thalu, geshi riw banic allan o nunlla a mynd syth nol fewn i’r car a dreifio nol adra.

Fysa'r rhestr o betha dwi ‘di methu neud (neu heb neud) oherwydd yr anxiety yn filltiroedd o hir a phob un yn wahanol arwahan i wraidd yr ofn, be fysa pawb yn feddwl ohona fi. Petha' bach fel ordro bwyd mewn caffi neu mynd i till i dalu am bacad o sweets. Hydnod heddiw ma petha bach felna yn medru fod yn sialens os dwi’n cal dwrnod drwg. Yn ddiweddar oni angan upgreidio fy ffôn, ac yn ol pawb ‘oni ‘di holi am sut i fynd o gwmpas hyn, y ffor’ ora’ i ‘neud ‘odd dros ffôn. Wel, ‘dwi ‘rioed ‘di licio siarad ar ffôn cofn i fi ddeud wbath gwirion neu fod fy llais yn swnio yn rhyfadd. Neshi ffonio EE tua 4 gwaith ac unwaith oedd rhywun yn atab, rhoi ffôn i lawr. MIS. Mis ‘nath o gymryd i fi ordro ffôn newydd, mis o mywyd o boeni am ffonio rhywun gai ddim yn nol, ac ar ben hynny, am mod i wedi mynd i deimlo mor annifyr yn siarad ar ffon a trio sortio contract rhatach (£40 yn lle £48), nes i dalu £150 am ffôn! Felly mewn ffor, ma hona yn enghraifft lythrennol o sut mae’r anxiety wedi costio.

Fel dwi’n mynd yn hŷn mae’r petha mae o wedi gostio i fi yn mynd fwy anodd i ddygymod efo, perthnasa’, gwylia’, ffrindia’. Mae o dal yn fy mhryderu be fydd pobl newydd dwi’n gyfarfod yn meddwl ohona i a sut dwi fod i egluro i nhw fod gen i anxiety a ella fyddai yn hapus un diwrnod efo nhw ond diwrnod arall fyddai ddim isho gweld nhw na neb. Dwi’n siwr fod pawb yn cal adega o fod ofn be ma pawb arall yn feddwl ohona chi, ond ma’ hyn yn nghefn fy meddwl i bob diwrnod. Weithia dwi ddigon cry a medru deud - NA NOT TODAY! Ond dyddia’ arall, mae o’n fy nhrechu, a allaim gadal y tŷ.

Mae’n anodd byw efo anxiety a gweld sut fydd pob diwrnod mor wahanol dibynnu ar sut dwi’n teimlo’n bora. Mae o fel byw efo rhywun tu fewn i dy feddwl sy’n penderfyny sut mood fyddi di mewn. Gall y peth lleiaf fel deffro oherwydd breuddwyd drwg neu annifyr rhoi dechra’ drwg i’r diwrnod a wedyn fydd fy anxiety yn fy nhrechu a fyddai ddim isho gadal fy ngwely na ‘neud dim. Rhai diwrnodia arall fyddai’n iawn yn y bora ond erbyn y p’nawn fyddai’n teimlo’n nerfys i gyd a teimlo’n anghyfforddus yn fy hun a isho dod adra i ngwely. Fy ngwely ‘di lle dwi’n deimlo fwya’ saff mashwr.

Yn anffodus does ‘na ddim byd allai ‘wneud i gal gwarad ar y teimlada’ yma yn gyfan gwbwl, ond mae’n bosib lleihau y pryder neu ‘paratoi’ mewn ffordd at y teimlada’ cyn iddyn nhw gyradd. Petha’ bach fel ‘gneud yn siwr mod i’n siarad efo rhywun os dwi’n dechra teimlo yn bryderus neu hydnod mynd allan am awyr iach a gwrando ar chydig o miwsig. Hefyd gwthio eich hun. Pan neshi ffonio pobol EE a chael ffôn, ella peth bach i rai ond roedd hi’n fuddigoliaeth i fi achos nes i allu siarad gyda rhywun ar y ffôn. Gwthio eich hun i fynd i’r llefydd sydd yn eich ‘poeni’, mynd a os ydi y teimlada’ dal yna, mynd adra. Oleia’ ‘da chi wedi trio.

Peth arall dwi’n ‘neud ydi cadw diary “pryderon”. Os dwi’n cael y teimlada’ ‘ma, dwi’n ‘sgwennu nhw lawr a wedyn mynd yn nol ata fo yn bora neu y diwrnod wedyn a darllen be nes i ‘sgwennu. 90% o’r amser dwi’n chwerthin neu mae gen i gywilydd mod i ‘di teimlo fel ‘na a finna yn teimlo yn hollol iawn diwrnod wedyn. Dwi’n meddwl fod o’n ffordd dda o resymoli fy meddylia’ a gwybod be i ‘neud os ydi o yn digwydd eto. Hefyd ‘sgwennu lawr buddugiolaethau bach. Petha’ fel mynd i darlithoedd neu mynd i barti neu rhywle. Mae sbio nol ar rhain yn medru rhoid perspective positif i chi os ‘yda chi’n cael diwrnod shit.

Updated: May 14, 2018

**cynnwys ’chydig o iaith gref**

Cyn i chi ddechra’ meddwl, na dydi y blog yma ddim yn cynnwys llunia’ o ddynion hanner noeth aballu. Pan dwi’n deud fifty shades o anxiety dwi’n ei feddwl o bach fwy llythrennol.

Dwi’n cofio pan oni’n form one, mashwr fod rhai ‘ona chi hefyd yn cofio, gorfod sgetcho shades o ddu a gwyn yn mynd o tywyll i gola’. A pan oni’n trio meddwl am be i ‘sgwennu am nesa’ neshi feddwl, ma’ anxiety fel shades gwahanol. Tydi anxiety ddim yn un shade, be dwi’n feddwl ydi, mae o’n wahanol i bawb gan fod profiad pawb gyda anxiety yn bersonol iddyn nhw. Er hyn dwi’n meddwl fod yna dri shade basic a all pawb uniaethu efo sy’n egluro anxiety mewn ffordd. Mae’n anodd egluro a mynegi be ydi anxiety yn dechnegol, felly wrth egluro drw’ shades gwahanol, efallai allai roi goleuni ar be all anxiety fod i rhai ohonoch sydd yn chwilio am ystyr o rhywfath.

DU– dyma y shade tywylla’ ymhob ystyr. I fi, mae du yn cynrychioli rock bottom, yr anxiety gwaethaf ‘da chi erioed wedi ei gael, y cyfnod tywyll ble does dim byd yn helpu a mae popeth yn edrych mor shit. Mewn ffordd ‘da chi’ n “saff” yn eich anxiety. Be dwi’n feddwl ydi, ‘da chi’n gwbod fod rhywbeth ddim yn iawn ond mae un peth pendant yn eich bywyd, sef y ffordd 'da chi'n teimlo. Yn bersonol, pan oni yn un o'r cyfnoda' tywylla’ o fy anxiety yn 2016, oni’n teimlo’n “saff” gan fod genai reswm pam do’ ni ddim isho ‘neud rhywbeth, fel codi o ngwely. Er hyn gall y teimlad yma o fod yn “saff” fod mor ddinistriol, oherwydd fe wnaeth o fy nal i nol gymaint a sbwylio fy misoedd gyntaf yn y Brifysgol. Mae’n anodd dod allan o’r shade yma, ond gyda help teulu a ffrindia’ a thechnegau gwahanol fel sydd yn y blog cynt, mae’n hollol bosib.

LLWYD– y shade yma ydi’r decider. Gallai fynd either way. Mae o fel cwmwl uwch eich pen. Ella yn y bora ‘da chi’n teimlo’n oke, ond erbyn amser cinio, mae rhywbeth lleiaf fel glaw neu makeup bler yn dechra’ codi’r anxiety ac wedyn mae’r cwmwl uwch eich pen yn bygwth storm. OND ar yr ochr arall, ella gallwch fod yn iawn a jys’ roi cot law ymlaen a thynnu y makeup a trio eto, a mae’r cwmwl yn symud o fod uwch eich pen.

GWYN– bodlon. Hwn ydi shade recovery. Er eich bod mewn ffordd wedi gwella ac yn dal i wella, ‘da chi’n vulnerable fel mae y shade gwyn. Gall gwyn, lliw glân cael ei faeddu, yn union a all eich meddwl clir a phositif. Er eich bod ella lot hapusach, gallwch ddal cael diwrnoda’ crap ble mae’r anxiety yn eich trechu. Ond yn groes i hynny gallwch liwio gwyn gyda lliwia’ hapus fel coch, melyn, piws ayyb. Hyn ydi fy nod i bob diwrnod. Lliwio fy meddwl gyda phetha’ sy’n fy ngwneud yn hapus er mwyn ei gadw’n bositif, gall hynny fod y peth lleiaf fel cael panad blydi lyfli o Costa.

Fel mwyafrif o betha’ mewn bywyd, tydi anxiety ddim yn syml o gwbwl. Gall pawb fod mewn cyfnod gwahanol ac er mor dywyll gall rhai diwrnoda’ fod, mae’n bosib fod yn hapus a lliwgar eto. Mae dod allan o’r shade tywyll yn cymryd amser ond gyda chymorth mae’n bosib ail liwio eich bywyd.

Ma’ pawb yn deud fod bod mewn ‘recovery’ neu ‘remission’ yn beth hawdd, ella diwedd taith. Ond tydi huna ddim yn wir o gwbwl. I fi, ma’ recovery fwy fel taith, taith anodd ond yn yr amgylchedd cywir, mae o’n beth hollol realistic. Dwi wedi cael y diagnosis o ‘social anxiety’ ac iselder ers o ni’n tua pymtheg, ac ers huna dwi dal yn dod i delera’ gydag o. Er mod i erbyn hyn yn dau ddeg un, ac lot hapusach yn fy hun, mae’n frwydr dyddiol trio cadw fy hun yn hapus a phositif.

Gwahanol ella sa rhai yn ddeud, ond genai enwa’ gwahanol i fy moods:

Mellow Mandy, Negative Nansi, Positive Penny ac mae ‘na frwydr cyson rhwng y tri. Mwyafrif o’r amser mae Mellow Mandy yn champion a ddigon sefydlog yn fy meddwl, ond dydi o ddim yn cymryd llawer i Negative Nansi gymryd drosodd. Dwi’n meddwl fod hyn yn dangos sut beth ydi recovery – mixed moods a reit ddryslyd a shit.

Help- wbath fushi yn chwilio am flynyddoedd amdan mashwr. Mae o’n ofnadwy sut mae salwch yn gorfod bod yn rhywbeth ‘da chi’n medru ei weld i bobl cymryd chi o ddifri. OND bellach, ar ôl trial and error, dwi wedi ffeindio llawer o ffyrdd i gadw Mellow Mandy yn brif breswylwr fy meddwl, a gobeithio fydd rhai o fy nhricia’ yn help i eraill sy’n cael cyfnoda’ shit fel fi:

1. ANADLU – ia dwi’n gwbo, hollol cliché ond mae o’n blydi gweithio. Mae o’n helpu dod a chi nol i fod yn cool calm and collected ar ôl cael panic ac mae o hefyd yn distraction reit dda.

2. YOGA – eto reit cliché sori ond di rhywbeth ddim yn cliché am ddim rheswm nadi. Ers dechra’ yoga dwi’n teimlo fel person gwahanol, er mor cringe mae o’n medru bod ar adega’. Mae o wedi fy helpu i fod fwy ymwybodol o fy hun ac fy nghorff, ac i fod lot fwy…. Zen.

3. CHWERTHIN – a lot ohona fo. Ma watiad ffilm neu raglen teledu sy’n g’neud i chi chwerthin nes ‘da chi’n brifo yn ffordd dda ofnadwy o anghofio am y meddylia’ negatif. Wbath fatha Stepbrothers, White Chicks neu Bridesmaids yn good shout.

4. RHEDEG – er mor afiach ydi rhedeg weithia’, dwi’n gweld o’n ffordd dda o mynegi emosiyna’ heb orfod dweud dim. Rwla ganol natur ‘di’r gora’, rwla tawel fel ar hyd lan y mor, ble yr unig swn ‘da chi’n medru clywed ydi y tona’.

5. BRUNO MARS - ia mixed opinons ella, ond ma’ caneuon Bruno Mars bob tro yn neud i fi deimlo lot gwell, ma’ nhw’n upbeat, ac yn wahanol i Sam Smith neu Adele, dydi nhw ddim i gyd yn ‘neud i fi deimlo yn single af.

6. TACLUSWCH – “a clean room is a clean mind”. Dwi’n shwr dwi ‘di clwad rhywun yn deud hun. Ond dyma ydi motto diweddara’ fi, ac mae o hyd yn hyn yn gweithio reit dda. Er gymaint o hassle ydi clirio y twlc dwi’n ei alw’n ‘stafell wely, mae gweld carped weithia’ yn neud i fi feddwl lot fwy clir.

7. FFRINDIA – mae cael moral support gen ffrindia’ yn hynod o bwysig, “a problem shared is a problem halved” mae nhw’n ddeud… ia? ac mae hun yn hollol wir. Weithia’ yr oll mae rhywun angen ydi i gael rant, ac ella gall ffrind i roi perspectif newydd i chi o’r broblem.

Hein dwi’n ei ddefnyddio fel arfer, ac mae nhw’n gret am ddod a fi lawr nol yn calm neu i stopio’r anxiety attack ddechra’. Mae gen bawb ffyrdd bach eu hunain o gadw’n calm, y darn anodda’ ydi ffeindio nhw. Triwch rhai o rhain ac os ydi nhw yn gweithio i chi, gret, ond os ddim – cofiwch fod pawb yn wahanol a ella bod angen i chi drio rei petha’ er mwyn ffindio be sy’n siwtio chi.

103 views1 comment